Waldenburg maj 1945

W dniu dzisiejszym w fili nr 7 Biblioteki Pod atlantami na Piaskowej Górze, miał miejsce wykład z cyklu „Historie które warto pamiętać”. Wykład dotyczył wydarzeń z maja 1945 roku w rejonie Waldenburg-a.

Jednym z omówionych wydarzeń, była historia związana ze sztabem Armii Środek ( Heeresgruppe Mitte)  oraz osobą feldmarszałka Ferdynanda Schörnera.  Pobytem tego sztabu w Bad Salzbrunn oraz z amerykańską akcją w czeskim uzdrowisku Velichovki.

Pod koniec wojny niewielka grupa amerykańskich pancerniaków dotarła do Velichovek, prawdopodobnie celem negocjacji z Schörnerem. Nigdzie jednak nie zostało jeszcze opublikowane co było przedmiotem negocjacji.

Zadaniem misji było dostarczenie do sztabu Grupy Armii Środek, dowodzonego przez feldmarszałka Ferdinanda Schörnera, aktu kapitulacji Niemiec podpisanego 7 maja 1945 w Reims. Wysyłanie misji było najwyraźniej uzgodnione w Reims, gdzie Jodl zwrócił uwagę Dowództwu Sił Sojuszniczych, że niektóre jednostki niemieckie, zwłaszcza te walczące przeciwko Armii Czerwonej, mogą aktu kapitulacji nie przestrzegać. W związku z tym do sztabu Grupy Armii Środek miał być wysłany specjalny posłaniec OKW, który miał osobiście dostarczyć warunki kapitulacji. MeyerDetring

W tym celu Brytyjczycy wysłali do Pilzna pełnomocnika Dönitza plk. Wilhelma Meyer-Detringa, którego miała amerykańska misja dowieźć do Velichovek, gdzie był sztab Grupy Armii Środek. Organizację misji powierzono pułkownikowi Robertowi H. Pratt’owi ze sztabu V Korpusu 3 Armii USA. W misji wzięli udział żołnierze 23 szwadronu zwiadu 16 Dywizji Pancernej. W jej skład wchodziło 5 wozów opancerzonych M8 Greyhound, trzy samochody terenowe, dwie limuzyny, samochód reporterski oraz sanitarka. Kolumna była dowodzona przez mjr. Carl’a O. Dowd’a, misji towarzyszyli dwaj wojskowi dziennikarze i korespondent agencji Reuters, a obecny miał być też czeski oficer. Trasa wiodąca ok. 200 km za uzgodnioną amerykańsko-sowiecką linię demarkacyjną prowadziła przez:
Žebrák, Zdice, Beroun,Řeporyje, Dušníky, Jinonice, Motol, Pragę, Hloubětín, Mochov, Sadską, Poděbrady, Chlumec nad Cidlinou, Hradec Králové, Hořice, Jaroměř. Velichovki_02

W rozmowach ze stroną niemiecką w Velichovkách został przekazany akt kapitulacji, a Meyer-Detring miał przekazać rozkaz do wycofania się całej grupy armii na zachód. Niemiecka strona powinna zważać na przebiegające czeskie powstanie, które przerwało drogi komunikacyjne i może powodować, że niektóre jednostki nie dotrzymają warunków kapitulacji. Co do negocjacji, które zakończyły się o 11 godz. istnieje duża niepewność, w szczególności w tym, czy był na nich obecny sam Schörner. KAS5b2d60_C_03

W dniu 9.05.1945 jeden z radzieckich oficerów wszedł do pewnego atelier fotograficznego w Hradec Kralove i tam zobaczył na ścianie zdjęcia z tej operacji. Okazało się, że Rosjanie nic nie wiedzieli o tym wydarzeniu. Oficer wpadł w furię – waląc pięściami w kontuar, zażądał wydania wszystkich zdjęć i negatywów. Jednak pewne negatywy przetrwały.

Dlaczego amerykanie obawiali się, że pewne niemieckie jednostki wojskowe nie uznają aktu kapitulacji? Ponieważ były to jednostki złożone z żołnierzy rosyjskich, ukraińskich, estońskich lub kozaków. Jakie mogły być konsekwencje pójścia do radzieckiej niewoli? Po wielu latach nie wyjaśniono tego do końca. Ale w większości ci żołnierze zostali zabici. Dlatego chcieli poddać się amerykanom a nie Rosjanom.

 

 

Wielkanoc

Życzymy wszystkim naszym przyjaciołom i czytelnikom tej strony – wszelkiej pomyślności, zdrowia i radości.

Niech wam się darzy. A na Waszych stołach niech zagoszczą takie pisanki.

Jajo